بورس یکی از محبوبترین بازارهای مالی به حساب میآید و مطابق با اعداد و ارقام حتی با وجود داشتن دورههای نوسان، هم یکی از پربازدهترین بازارهای مالی محسوب میشود. یکی از دغدغه های مهم سرمایه گذاران، معافیت مالیاتی است. در ادامه به شما خواهیم گفت که سرمایه گذاری در کدام بازارهای مالی معافیت دارد، همراه ما باشید.
مالیات بر عایدی سرمایه چیست؟
مالیات بر عایدی سرمایه یعنی پولی که دولت از شما بابت سودی که از فروش یک دارایی (مانند خانه، زمین، ماشین، طلا یا سهام) به دست آوردهاید، میگیرد.
برای مثال اگر شما یک خانه را ۵ سال پیش یک میلیارد تومان خریده باشید و در حال حاضیر آن را با قیمت ۳ میلیارد بفروشید، شما از این سرمایهگذاری، ۲ میلیارد تومان سود کردهاید. دولت درصدی از این سود را بهعنوان مالیات بر عایدی سرمایه از شما دریافت میکند. این مالیات برای جلوگیری از دلالی و افزایش قیمتهای بیرویه وضع شده است.
مطالب مرتبط: کارگزار ناظر کیست و چه وظیفه ای دارد؟
تفاوت مالیات افزایش ارزش سرمایه گذاری با عایدی سرمایه چیست؟
مالیات افزایش ارزش سرمایهگذاری یعنی مالیاتی که روی افزایش ارزش داراییهای سرمایهگذاریشده، مثل سهام یا املاک، اعمال میشود حتی اگر آن دارایی فروخته نشده باشد. بهعبارت سادهتر، اگر قیمت دارایی شما مثل سهام یا زمین، افزایش پیدا کند، ممکن است دولت از این افزایش ارزش، مالیات بگیرد، حتی اگر هنوز آن را نفروخته باشید. این نوع مالیات در بعضی کشورها مطرح شده ولی اجرای آن معمولا پیچیدگیهای زیادی دارد.
پس فرق مالیات افزایش ارزش سرمایهگذاری با مالیات بر عایدی سرمایه این است که در مالیات بر عایدی، مالیات را فقط بعد از فروش و کسب سود واقعی پرداخت میکنید، ولی در مالیات افزایش ارزش سرمایهگذاری، حتی قبل از فروش هم ممکن است دارایی شما مشمول مالیات شود. البته معمولا مواردی مانند اولین خانه شخصی، ارث یا داراییهایی که مدت زیادی نگهداری شدهاند، از این مالیات معاف هستند.
سرمایهگذاری در کدام بازارها معاف از مالیات است؟
یکی از سوالات مهمی که علاقهمندان به سرمایهگذاری بهویژه برای شروع فعالیت در این بازار میپرسند این است که آیا سرمایه گذاری بدون مالیات امکان پذیر است؟
در جواب این سوال باید بگوییم که بله، بازارها و البته ابزارهایی وجود دارند که سرمایهگذاری در آنها مشمول مالیات نمیشود. در ادامه به معرفی این بازارها میپردازیم:
بازار بورس
ابتدا به سراغ مالیات سرمایه گذاری در بورس خواهیم رفت. سرمایهگذاری در این بازار یکی از روشهای محبوب و پرطرفدار، برای افزایش سرمایه و کسب سود است. نوع سرمایهگذاری در این بازار به افراد امکان میدهد تا با خرید سهام شرکتها، در سود و زیان آنها شریک شوند. در قوانین مالیاتی با هدف تشویق سرمایهگذاری در بورس، تسهیلات و معافیتهایی برای سرمایهگذاران این بازار در نظر گرفته شده است.
شرکتهایی که در بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس ایران پذیرفته میشوند، از معافیتهای مالیاتی برخوردارند. این شرکتها همچنین در صورت افزایش سرمایه از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم و عرضه عمومی، مشمول معافیت مالیاتی میشوند.

بر اساس ماده۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم هم، ۱۰٪ از مالیات بر درآمد شرکتهای پذیرفتهشده در بورس، بخشیده میشود. همچنین، ۵٪ از مالیات بر درآمد شرکتهای پذیرفتهشده در بازار فرابورس هم مشمول بخشیده شدن مالیات خواهند شد.
در بخش سرمایهگذاران هم، سرمایهگذاری در بازار بورس از مالیات بر عایدی سرمایه معاف است. این معافیت بهمنظور تشویق سرمایهگذاری در بازارهای مولد و حمایت از رشد اقتصادی کشور در نظر گرفته شده است. بر اساس تبصره ۷ قانون مالیات بر عایدی سرمایه، سود حاصل از نقلوانتقال اوراق بهادار یا کالاهای مورد معامله در بورس و بازارهای خارج از بورس، مانند صندوقهای کالایی، صندوقهای املاک و گواهیهای سپرده کالایی، مشمول مالیات نمیشوند.
صندوقهای سرمایهگذاری
یکی دیگر از ابزارهایی که از مالیات عایدی بر سرمایه معافند، صندوق های سرمایه گذاری هستند.
معاملات واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری، چه از نوع صدور و ابطالی و چه قابل معامله در بورس یا همان ETF و همچنین سود حاصل از سرمایهگذاری در این صندوقها، از پرداخت مالیات معاف هستند.
از جمله این صندوقها، صندوقهای درآمد ثابت هستند که بخش عمدهای از داراییهای خود را در اوراق با درآمد ثابت، سپردههای بانکی و سایر ابزارهای مالی با ریسک پایین سرمایهگذاری میکنند. هدف اصلی این صندوقها، ارائه بازدهی تقریبا ثابت و مشخص به سرمایهگذاران است. سود حاصل از سرمایهگذاری در این صندوقها، همانگونه که گفتیم مشمول مالیات نمیشود.
دو صندوق محبوب و پرطرفدار بازار سرمایه، صندوقهای فردا و بلوط هستند. این صندوقها ریسک بسیار کمی داشته و به سرمایهگذاران خود بهصورت دورهای یا از طریق افزایش ارزش واحدهای صندوق سود میدهند. سود این صندوقها بیشتر از بانک بوده و توسط تیمی حرفهای و باتجربه بسیار بالا در بازار سرمایه مدیریت میشوند.
بازار طلا و صندوق های سرمایهگذاری
بازار طلا از گذشته تا امروز محبوبیت زیادی داشته و دارد. در ایران، خرید و فروش طلای خام (شمش، سکه و آبشده) مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست اما در زمان فروش، شامل مالیات بر عایدی سرمایه خواهد شد. مصنوعات طلا مانند زیورآلات ساختهشده، مشمول مالیات و اجرت ساخت هم هستند. اگرچه سکه طلا، معاف از مالیات بر ارزش افزوده است، اما مالیات بر عایدی سرمای شامل سکه هم میشود.
اگر در بازار طلا به دنبال یک گزینه مناسب هستید که نه مالیات بر ارزش افزوده و نه مالیات بر عایدی سرمایه به آن تعلق نگیرد، بهترین گزینه صندوقهای سرمایهگذاری طلا هستند. این صندوقها معاف از مالیات بوده و بهترین گزینه برای مدیریت داراییها در این بازار به شمار میروند. یکی از این صندوقها، صندوق طلای جواهر نام دارد. این صندوق تحت مدیریت شرکت سبدگردان زاگرس مدیریت بوده و از نوع صندوقهای قابل معامله در بورس به شمار میآيد. برای شروع سرمایه گذاری در صندوق طلای جواهر کافی است نماد جواهر را در سامانه معاملات آنلاین کارگزاری خود جستجو کنید
جمع بندی
در این مطلب به سراغ بازارهای معاف از مالیات برای سرمایهگذاری رفتیم و گفتیم سرمایهگذاری در بورس و برخی ابزارهای مالی مانند صندوقهای سرمایهگذاری و صندوقهای طلا، مشمول مالیات بر عایدی سرمایه نمیشود. این معافیتها به منظور تشویق سرمایهگذاری در بازارهای مولد و حمایت از رشد اقتصادی کشور اعمال شدند. همچنین، شرکتهای پذیرفتهشده در بورس و فرابورس از تخفیفهای مالیاتی بهرهمند میشوند. به یاد داشته باشید که در بازار طلا، خرید و فروش طلای خام و سکه مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیستد اما مالیات بر عایدی سرمایه شامل آنها میشود، در حالی که صندوقهای طلا مانند «جواهر» از مالیات معاف هستند.


